Trang chủVăn hóaÂm nhạcTiếng cồng chiêng trong thánh lễ

Tiếng cồng chiêng trong thánh lễ

Nha thờ thành phố Buôn Ma Thuột

 

Cao nguyên.

Miền đất này ông từng ước ao lâu rồi để được đặt chân tới một lần, vậy mà nay mới có dịp toại nguyện.

Từ Hà Nội, bay đến Ban Mê Thuột, ở lại một đêm, hôm sau bằng ô tô đi hơn hai trăm cây số nữa, ông được đặt chân đến một miền sơn cước của vùng đất Đăk Năng, Kon Tum nhiều người dân Bahnar Rơngao hơn người Kinh.

Nơi đây có một Thánh đường.

Chiếc xe bốn chỗ sau khi được lăn bánh một quãng dài đường bê tông đang làm dở dang, còn phải vượt qua vài cây số đường gồ ghề bởi những rãnh, hố trên mặt đất bị nước mưa lâu ngày xói mòn, mới dừng lại trong một chiếc sân rộng với một ngôi nhà , mà nếu không có cây thánh giá mảnh mai vươn trên nền trời kia và bức tượng Đức Mẹ bồng Hài Nhi ở gần cột cờ thì khó nhận biết đây là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của người dân nơi này.

Giáo xứ Plei- JODRAP

 

Người đàn ông trung niên đưa ông cùng tới đây có công chuyện với vị linh mục là chánh xứ vùng này.Họ xưng hô với nhau là cha-con, nhưng lại như hai người bạn thân thiết.

Ông là khách, không có tín ngưỡng nào cả, và người lái xe cũng vậy, nên khi đặt chân tới Thánh đường này, dù đơn sơ,song được gặp người đứng đầu tôn giáo của một vùng,ông không khỏi có chút ngại ngần dù rằng sự tò mò về tín ngưỡng của một miền đất nhiều người dân tộc đã khiến ông vừa hồi hộp vừa thích thú như lần đầu tiên đi khám phá trong một khu rừng nguyên sinh huyền bí mà đầy hấp dẫn.

Ông được cùng ngồi ăn với vị linh mục ấy, điều mà ông chưa bao giờ nghĩ tới, bởi trước đây, trong suy nghĩ của mình, ông coi họ như từ một miền xa lắm tới đây, có chung tiếng nói mà không dám gần, muốn chuyện trò mà không biết bắt đầu từ đâu, vừa xa vời, vừa huyền ảo, huyễn hoặc.

3

Tiếng cồng chiêng vang lên trong Thánh ca

Từ bữa ăn đơn sơ đến những câu trò chuyện thân tình mà đầm ấm, chan hòa, đã làm ông không còn xa lạ với cánh rừng đầy huyền bí như khi vừa đặt chân tới cửa.

Trong phòng ăn cũng là phòng sinh hoạt chung của nhà thờ ấy có đến mười mấy chiếc chiêng to nhỏ treo thành một dãy thứ tự trên tường.

Cũng là lần đầu ông được gần những chiếc chiêng đến thế, được đặt tay lên từng chiếc chiêng đồng, dù nghe mát lạnh nơi bàn tay bởi thời tiết mùa đông cao nguyên nhưng lại cảm thấy rất rõ sự mênh mang hùng vĩ của miền đất này qua từng đường vân trên mặt những nhạc cụ truyền thống mà với ông vẫn còn huyền bí ấy.

Sau giờ Thánh lễ dành cho người Kinh, ông được dự một Thánh lễ riêng cho người dân tộc.

Những người đàn ông, đàn bà Ba Na tới Thánh đường cùng những đứa con nhỏ trên lưng hay đeo chúng trước ngực bằng những tấm vải thổ cẩm nhiều màu sắc, nhiều chủng loại nhưng đều thấy ở họ sự nghèo túng, man sơ, nhưng những ánh mắt,những gương mặt thân thiện, nhẫn chịu, lại làm ông trở lại cảm giác như may mắn đang được ở trong một khu rừng thiêng ít người đặt chân tới.

Thanh niên, thanh nữ thì trang phục còn đơn sơ nếu không là quá xoàng xĩnh, nhưng đầu tóc thì thật gọn gàng dù có người vẫn đi dưới chân những đôi dép không còn lành.

Những đứa trẻ thì đủ kiểu, hầu hết là chân trần, đen đúa như chưa từng rửa một lần, mặt lấm lem nhưng thật khỏe mạnh, rắn rỏi.Trong giá rét và gió lùa chúng chạy nhảy chơi đùa như không hề có giá lạnh, dù mặt thì đỏ lên và nứt nẻ không rõ vì lâu ngày không rửa hay do hanh khô hoặc cả hai.

Các bà mẹ có con quá nhỏ thì chỉ đứng ngoài sân, quấn bọc chúng trong những tấm chăn thổ cẩm đủ màu sắc và nhiều kích thước, vì lo bất chợt chúng khóc sẽ làm mất đi sự trang nghiêm của giờ lễ dâng mình Thánh Chúa.

 

4

Đội nhạc chiêng trong Thánh lễ

Khi vị linh mục cất lên lời giảng bằng tiếng dân tộc, chỉ là người nghe, ông đã xúc động thật sự, không phải vì giọng nói trầm bổng của Ngài, càng không phải vì nội dung câu chữ,bởi trước đó ông cũng đã hiểu bài giảng hôm nay nói đến điều gì qua giờ lễ trước, mà ông như đang được dự một thánh lễ ở một nơi chỉ có mình ông là người ngoại quốc nhưng vẫn hiểu được câu chuyện qua lời Thánh Kinh về bao điều thiết thực trong đời sống hàng ngày của mỗi thân phận đang sinh sống trên trái đất này.

Rồi tiếng trầm hùng của dàn cồng chiêng ngân lên cùng điệu múa, lời ca do các em nhỏ trình diễn trong buổi sớm mai lành lạnh, lan đi từ thánh đường này, tất cả khiến ông như đang ở một miền đất với những người dù chưa hề quen biết , nhưng lại thấy gần gũi như đã từ lâu rồi.

Ông đã nghe nói nhiều về tôn giáo, nhưng lần đầu ông biết rằng: tôn giáo, thường hiểu rằng đó là chuyện quan hệ với thần linh.Một người có tôn giáo nhận biết rằng trong sức mạnh đã tạo dựng họ và tạo dựng thế giới có một cái gì là thần linh, một sức mạnh mà họ phải lệ thuộc vào và họ phải hướng tới.Trong lối sống của họ, họ sẽ tìm cách làm đẹp lòng thần linh và tỏ lòng tôn kính thần linh.

Với chuyện của loài người, người ta thường bảo rằng phải hiểu biết để yêu thích chúng, còn với chuyện thần thiêng,phải yêu mến mới nhằm hiểu biết về họ.

.........................

Sau bữa tối,ông ngập ngừng:

- Thưa linh mục, Thiên Chúa là....

Vị linh mục nhìn ông với ánh mắt như cười ,thật ấm áp:

- Thiên Chúa là tình yêu thôi.Còn tình yêu thì đơn giản quá rồi, chú có thể định nghĩa bằng nhiều cách, nhưng có một giải nghĩa rất đơn giản, tình yêu là tìm được niềm vui trong sự tốt lành;sự tốt lành là lý do duy nhất để yêu, và yêu là muốn làm điều tốt lành cho người ta mà thôi.

Ông tâm đắc: Vâng, Thiên Chúa chỉ muốn làm điều tốt lành cho mọi người.Nhưng...có giới hạn nào cho tình yêu đó không, thưa linh mục?

- Giới hạn của tình yêu đó là ...yêu không giới hạn.Chú có biết không, Kinh Thánh là thư tình của Thiên Chúa gửi cho loài người đó.

Và nguồn vui của Ki tô hữu là biết chắc rằng họ được Thiên Chúa yêu thương, yêu thương thân mật bởi Đấng Tạo Hóa...yêu thương bằng một tình yêu đam mê và trung tín, một tình yêu lớn hơn là những bất trung và tội lỗi của ta, một tình yêu luôn tha thứ.

5

Vũ điệu trước ban thờ Chúa

Lời của vị linh mục như đang kể cho ông câu chuyện về đôi lứa nhưng lại như không có thật, mà lại là không thể khác hơn nếu đúng như trái tim mách bảo.

- Thưa linh mục, nghe thì thấy thật gần gũi nhưng chưa thể hiểu hết những điều đó...

- Chú thấy không, thế giới này không thể nào tự có một nguồn gốc hay mục đích.Con cái phải do cha mẹ, cha mẹ lại bởi ông bà...., ông bà đầu tiên phải có ai sinh ra...

Nên trong tất cả mọi hiện hữu, vẫn còn những gì mà người ta không thấy được.Trật tự này, sự tốt đẹp và cả sự phát triển của thế giới này, hướng cái nhìn đến một cái gì đó vượt quá chúng ta.

Mọi con người đều mở ra cho sự thật, sự tốt , sự đẹp.Họ nghe tiếng lương tâm trong lòng, tiếng đó thúc đẩy họ đến sự lành và ngăn họ khỏi sự dữ. Ai có khôn ngoan để theo dấu vết đó là thấy được Thiên Chúa thôi.

Người lái xe chỉ im lặng lắng nghe từ khi đặt chân tới đây, giờ cũng kể lại câu chuyện mà anh được biết: người bạn anh là con một gia đình công giáo, vì hoàn cảnh, anh ấy không được sống cùng gia đình từ nhỏ, vậy mà khi lớn lên, anh đã tự tìm về chẳng những nguồn gốc gia tộc mình, mà còn tự tìm đến tôn giáo mà mình đã không hề được hướng dạy, và kỳ lạ hay do một nguyên nhân gì đó, sau đợt học giáo lý, anh đã chọn cho mình tên vị thánh, mà khi về quê quán hỏi ra mới biết cả gia đình anh tất cả những người đàn ông đều mang tên vị thánh này.

Ơn gọi.

Ông như đã nghe thấy hai tiếng đó trong buổi thánh lễ từ vị linh mục gần lục tuần nhưng còn tráng kiện, có giọng nói trầm ấm, hấp dẫn,thu hút cùng gương mặt thật nhân từ, ánh mắt khi nào cũng như cười .

Vị Chánh xứ ấy, nghe người ta kể, đã bỏ lại những ưu ái từ gia đình ở một đất nước văn minh bậc nhất thế giới để dừng chân trên miền đất gian khó cùng những người dân Bahnar Rơngao được sinh ra từ đấy và nhiều dân tộc khác từ nhiều nơi đến.

Không chỉ thế,các miền đất Người đã dừng chân với sứ mệnh được trao ban, đều là những nơi nghèo khó, sau ít năm là đường mở tới, ánh điện sáng lên trong từng căn nhà còn bé nhỏ, đơn sơ. Cùng các chính sách và nguồn bổ trợ,nhờ tiếng nói của Ngài tới chính quyền địa phương cấp tỉnh,cấp thành phố, tới nhiều đoàn thể, bộ mặt các bản làng dần bớt đi vẻ hoang sơ và dân chúng được mở mang cả về lối sống, cách làm ăn và đối nhân xử thế.

Rồi Ngài lại chuyển đến những miền heo hút hơn, gian khó hơn, qua những lời giảng giải không chỉ ở những giờ Thánh lễ, mà còn bằng cách sống chan hòa với những người dân như đã bị bỏ quên nhiều năm,trong khi sự văn minh đến với loài người nơi đô thị đổi thay từng giây, từng phút.

Vị linh mục ấy lại giúp cho những người con được sinh ra từ đây, hoặc đã chọn nơi này là quê hương mới, dần ổn định cuộc sống với một đức tin không bao giờ cũ : người với người sống để yêu nhau, Thiên Chúa không có gì xa lạ, chính là tình yêu đó.

Qua cách đối xử với vị Cha xứ trong bữa cơm được gia đình người bản địa mời, những câu đùa vui hóm hỉnh và nhiều ý nghĩa như anh em trong nhà, hay sự trân trọng của con cháu họ dành cho vị linh mục, ông ước ao được phần nào của con người ấy, thèm được sự chan hòa cùng cộng đồng những người dân còn khó nghèo nhưng chân thật, còn man sơ song đang cần sự chở che và nâng đỡ trong cuộc sống cơm áo hàng ngày và cả trong đời sống tinh thần.

Trong tình thương yêu của những người đân ở đây, ông còn thấy có cả sự tín thác vào người đã mang đến cho họ một đức tin, không chỉ từ những câu răn dạy mà bằng chính sự hy sinh thầm lặng và bình thản của người đã và đang gìn giữ, nuôi dắt đức tin này.

Người Cha tinh thần ấy đã sống không chỉ như định nghĩa về sứ mệnh ông đã chọn, mà ông đã sống để minh chứng cho định nghĩa ấy.

6

Cùng các em bé trong sân nhà thờ

Vị linh mục khuyên nhủ người dân Bahnar Rơngao đưa tiếng chiêng vào thánh lễ để gìn giữ cho dân tộc này những âm thanh từng có từ ngàn xưa do tổ tiên họ đã tạo dựng và gìn giữ đến hôm nay, trước những đổi thay của thế giới hiện đại.

Ông tự học tiếng của họ để giảng giải ý nghĩa của đức tin cần có và trò chuyện hàng ngày với người dân đề xóa dần đi mặc cảm của chính họ về dân tộc mình, về cả sự thiếu thốn, nghèo nàn và man sơ nữa.

Ông không còn là của riêng ông, ông đã là người con của từng gia đình, làng bản, của cả vùng đất này, dù được họ gọi là người Cha tinh thần cho những dân tộc nghèo khó của miền đất trù phú mà vẫn còn hoang sơ không biết đến bao giờ.

Tiếng vọng âm vang của dàn chiêng đồng cùng những vũ điệu đơn sơ mà chắc khỏe, huyền bí của các em gái, em trai trong những giờ Thánh lễ đã giữ lại, giành giật với thời gian, với cả sự lấn át của thời đại văn minh điện tử, kỹ thuật số, cái bản sắc từ ngàn xưa của cao nguyên đại ngàn.

Những đồ dùng hay thiết bị tiện nghi có thể ào ạt đem đến sự thỏa mãn nhất thời và gấp gáp, nhưng cũng lại nhanh chóng làm người ta quên đi những gì đã có cả từ ngàn năm trước.

Vị linh mục đã chọn cách đi không đối đầu với sự văn minh mà bằng chính sự văn minh này để lưu lại được những giá trị tinh thần cho dân tộc và tôn giáo cần gìn giữ, tôn thờ.

7

Nét Mùa Xuân trong Thánh lễ Cao nguyên

Tiếng âm vang trầm hùng, thánh thót của dàn chiêng đồng, hòa trong muôn giọng hát Thánh ca bằng ngôn ngữ dân tộc cùng các vũ điệu riêng của mình với trang phục chỉ nơi này có,quyện với tiếng đàn ooc- gan điện tử do chính những em bé chân còn đi đất đầu còn để trần tấu lên. Những màn hình rộng chiếu lên lời bài hát...đã làm cho hồn dân tộc, niềm tín thác vào Thiên Chúa và sự văn minh hòa quyện với nhau giữa nơi bản làng cao nguyên lộng gió, đầy nắng cùng bụi đỏ.

Hai ngày sống nơi giáo xứ Plei- Jodrap qua nhanh,ông đã có ý nghĩ sẽ trở lại miền đất này một ngày gần nhất khi rời chân từ đây.

Nhưng sẽ làm gì?

Liệu có ai như vị linh mục ấy, quen được bao khó khăn, thiếu thốn và từ bỏ những gì đang có: Gia đình, tiện nghi, sở thích...?

8

Ông đã sống không chỉ như định nghĩa về sứ mệnh ông đã chọn, mà ông đã sống để minh chứng cho định nghĩa ấy.

Ơn gọi! Ông đã hiểu trong tín ngưỡng tâm linh không thể thiếu hai tiếng đó vang lên từ trong trái tim mỗi con người.

Ông chưa thể và có thể không bao giờ làm được những điều đã nghĩ trên suốt chặng đường trở lại thủ đô Hà Nội, nhưng tiếng chiêng trong giờ Thánh lễ hiếm hoi ông được chứng kiến đó, cùng những giờ phút được ở bên vị linh mục chánh xứ vùng cao nguyên này, sẽ không chỉ là những kỷ niệm khó quên, mà tiếng ngân ấy đã như một lời gọi từ cánh rừng, nơi mà khi mới đặt chân tới ông thấy thật ngỡ ngàng,huyền bí nhưng lúc cất bước đi lại thấy mình như đang lỡ hẹn, như chưa trọn vẹn một điều gì....

( Nhân kỷ niệm 10 năm ngày phong chức Cha Vincent và sinh nhật Joseph Nguyễn )

Lê Nhân

 

 

Hành trình cuộc đời

Hành trình cuộc đời

Thời gian từ lúc được thụ thai trong lòng mẹ cho đến...

Lòng nhân và của lễ

Lòng nhân và của lễ

Trong truyền thống Cựu ước, Thiên Chúa được diễn tả với văn...

Hãy thay đổi bản thân

Hãy thay đổi bản thân

Giữa một xã hội đầy nhiễu nhương, người ta có xu hướng...

 Nếu bạn nhận ra

Nếu bạn nhận ra

Một ngày nọ, khi dừng chân bên giếng Giacóp vào lúc mặt...

Có Chúa trong đời

Có Chúa trong đời

Cách nay vài thập kỷ, khi đề cập đến chính trị và...

Hãy cầu nguyện

Hãy cầu nguyện

Xem những tin tức thời sự trên truyền hình, chúng ta thường...

Con có yêu mến Thầy không?

Con có yêu mến Thầy không?

Nơi Phêrô, người được đặt làm tông đồ trưởng, Chúa đòi hỏi...

Những bước chân

Những bước chân

Tháng kính Thánh Tâm Chúa Giêsu cũng là tháng Giáo Hội xin...

 Trái tim nhân hiền

Trái tim nhân hiền

Giáo Hội dành tháng Sáu hằng năm để tôn vinh Thánh Tâm...

Giải thích bức i-côn Chúa Ba Ngôi của Andrei Rublev

Giải thích bức i-côn Chúa Ba Ngôi của An…

Andrei Rublev sinh vào khoảng năm 1360. Không có nhiều thông tin...

NHÀ THỜ ĐỨC BÀ PARIS –  KIỆT TÁC GOTHIC, ĐỘC ĐÁO NHẤT CỦA NƯỚC PHÁP

NHÀ THỜ ĐỨC BÀ PARIS – KIỆT TÁC GOTHIC,…

Nhà Thờ Đức Bà Paris (Notre Dame de Paris) còn được biết...

“Vatican vừa là một cuốn sách vừa là một nhật báo người ta không ngừng giở đọc” của D. Chivot, Nhà xuất bản Assouline

“Vatican vừa là một cuốn sách vừa là một…

Vatican vừa là một cuốn sách vừa là một nhật báo người ta...

 Thánh đường lớn nhất Thái Lan của người Việt

Thánh đường lớn nhất Thái Lan của người…

Hơn 300 năm trước, một nhóm người Việt đã vượt biển đến...

Nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế - Huế

Nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế - Huế

Đây là một công trình công giáo đồ sộ, có giá trị...

Đồ án thiết kế Trung tâm Hành hương Đức Mẹ La Vang

Đồ án thiết kế Trung tâm Hành hương Đức …

Trung tâm Hành hương Đức Mẹ La Vang tọa lạc tại tỉnh...

Vương cung thánh đường Thánh Phêrô

Vương cung thánh đường Thánh Phêrô

Vương cung thánh đường Thánh Phêrô là một trong bốn nhà thờ...

Giới thiệu nhà thờ giáo xứ Cửa Bắc

Giới thiệu nhà thờ giáo xứ Cửa Bắc

Nhà thờ Cửa Bắc được xây dựng từ 1925 -1930, dưới thời...

Đại Vương Cung Thánh Đường Latêranô

Đại Vương Cung Thánh Đường Latêranô

Mỗi thánh đường thường gợi nhớ và chất chứa bao bao kỷ...

Nhà thờ Đức Bà  - Tuyệt tác kiến trúc Công Giáo

Nhà thờ Đức Bà - Tuyệt tác kiến trúc Cô…

Trải qua hơn 100 năm và qua 3 thế kỷ, Nhà thờ...

Nhà thờ Phát Diệm

Nhà thờ Phát Diệm

Nhà thờ chính tòa Phát Diệm (thường gọi là Nhà thờ đá...